Qeveria shqiptare ka prezantuar për herë të parë në botë një ministër të kabinetit të krijuar virtualisht nga inteligjenca artificiale. Kryeministri Edi Rama njoftoi se “Diella”, asistenti dixhital që ndihmon qytetarët në portalin e-Albania, është emëruar përgjegjëse për prokurimin publik me qëllim eliminimin e korrupsionit në tendera.
Diella është aktive që prej janarit, duke u ofruar qytetarëve asistencë me komandë zanore për të kryer mbi 95% të shërbimeve publike online. Në platformë, ajo shfaqet e veshur me kostum tradicional shqiptar, duke simbolizuar ndërthurjen e traditës me teknologjinë moderne.
Sipas Ramës, vendimmarrja për tenderat publikë do të hiqet gradualisht nga ministritë dhe do t’i besohet plotësisht inteligjencës artificiale. Në këtë mënyrë, çdo kontratë me sektorin privat do të shqyrtohet në mënyrë objektive nga Diella, duke shmangur ryshfetin, konfliktet e interesit apo presionet politike. Kryeministri e përshkroi këtë hap si mënyrën për ta bërë Shqipërinë “një vend ku prokurimet publike janë 100% të pastra nga korrupsioni”.
Prokurimet publike kanë qenë prej kohësh një burim skandalesh në vend, duke ushqyer shqetësime për përfshirjen e grupeve kriminale ndërkombëtare në pastrimin e parave të trafikut të drogës. Për këtë arsye, ekspertët e shohin përdorimin e AI-së si një mjet për të rritur transparencën dhe për të kufizuar abuzimet.
Mediat ndërkombëtare e kanë cilësuar këtë zhvillim si një “transformim të madh” në mënyrën sesi qeveria shqiptare koncepton pushtetin administrativ, duke e kthyer teknologjinë jo vetëm në një instrument ndihmës, por edhe në një aktor aktiv të qeverisjes.
