Groenlanda po humbet mesatarisht 30 milion tonë akuj në orë për shkak të krizës klimatike. Kjo shifër alarmante, që është 20% më shumë sesa mendohej më parë, është zbuluar nga një studimi ri i drejtuar nga Jet Propulsion Lab i NASA.
Disa shkencëtarë janë të shqetësuar se ky burim shtesë i ujit që derdhet në veri të Atlantikut mund të shkaktojë një kolaps të rrymave oqeanike të quajtura Atlantic meridional overturning circulation (Amoc), duke sjellë pasoja të rënda për njerëzimin. Humbja e madhe e akullit nga Groenlanda si rezultat i ngrohjes globale është regjistruar prej disa dekadash. Teknikat e përdorura deri më sot, të tilla si matja e lartësisë së shtresës së akullit ose peshës së saj nëpërmjet të dhënave të gravitetit, janë të mira në përcaktimin e humbjeve që përfundojnë në oqean dhe e rrisin nivelin e detit.
Në studim, fotot satelitore u analizuan nga shkencëtarët për të përcaktuar pozicionin përfundimtar të akullnajave të shumta të Groenlandës çdo muaj nga viti 1985 deri në vitin 2022. Kjo tregoi tkurrje të madhe dhe të përhapur që në total arriti në një trilion tonë akuj të humbur.
Shkencëtarët thanë: “Ka disa shqetësime se çdo burim i vogël i ujit mund të shërbejë si një ‘pikë kthese’ që mund të shkaktojë një kolaps në shkallë të plotë të Amoc, duke prishur modelet globale të motit, ekosistemet dhe sigurinë globale të ushqimit.” Fluksi i ujërave më pak të dendura në det ngadalëson procesin e zakonshëm të fundosjes së ujit të kripur më të rëndë në rajonin polar dhe nxitjen e Amoc.
Dihej tashmë se Amoc ishte në nivelin më të dobët në 1600 vjet dhe në vitin 2021 studiuesit vunë re shenja paralajmëruese të një pike kthese. Një studim i kohëve të fundit sugjeroi se kolapsi mund të ndodhë që në vitin 2025 në skenarin më të keq. Një pjesë e konsiderueshme e vetë shtresës së akullit të Groenlandës mendohet gjithashtu nga shkencëtarët se është afër një pike kthese të shkrirjes së pakthyeshme, me 1-2 metra rritje të nivelit të detit që ndoshta tashmë pritet të ndodhë.
