Neuroshkencëtarët në Kinë kanë arritur një përparim të madh në luftën kundër depresionit duke krijuar neurone dopaminergjike A10 nga qelizat burimore pluripotente njerëzore, të afta të synojnë zona specifike të trurit dhe të riparojnë qarkun e dëmtuar që lidhet me humorin. Këto neurone ndodhen natyrshëm në zonën ventrale tegmentale, e cila ka rol kyç në ndjenjat e shpërblimit dhe motivimit.
Për t’i gjeneruar, shkencëtarët përdorën një kombinim përbërësish – përfshirë një inhibitor të Notch, faktorin neurotrofik GDNF dhe vitaminën C – që drejtoi qelizat pluripotente të transformoheshin në neurone A10 gjatë një procesi 32-ditor. Pas krijimit, këto neurone u transplantuan në minj, ku jo vetëm që u sollën si neurone natyrale A10, por krijuan lidhje të sakta me rajonet e duhura të trurit dhe rivendosën qarkun e humorit e motivimit. Si rezultat, minjtë e zakonshëm shfaqën më pak ankth, ndërsa ata me depresion patën sjellje të ngjashme me efektin antidepresiv.
Kjo qasje është e para që përdor neurone të specializuara për trajtimin e depresionit, edhe pse terapi të ngjashme me qeliza burimore janë testuar më parë në diabet dhe dëmtime të palcës kurrizore, me rezultate të suksesshme. Depresioni, veçanërisht çrregullimi depresiv madhor, është një nga problemet më të zakonshme psikiatrike dhe pritet të jetë kontributori i tretë më i madh në barrën globale të sëmundjeve deri në vitin 2030. Rreth një e treta e pacientëve vuajnë nga forma rezistente ndaj trajtimeve aktuale.
Ndryshe nga ilaçet apo substancat si psilocibina dhe ketamina, që ndikojnë në kimikatet e trurit por kanë efekte të përziera, kjo metodë ofron avantazh potencial duke rindërtuar drejtpërdrejt qarkun e dëmtuar dopaminergjik dhe duke shkaktuar më pak efekte anësore. Megjithatë, studimi ka kufizime: prodhimi i neuronëve A10 është ende i ulët dhe kërkon përmirësim, ndërsa modelet shtazore nuk pasqyrojnë plotësisht kompleksitetin e depresionit njerëzor.
Sidoqoftë, hulumtimi i botuar në Cell Stem Cell ofron provë të rëndësishme se terapia me qeliza mund të shërbejë si qasje e re për trajtimin e çrregullimeve psikiatrike në të ardhmen.
