Një model i inteligjencës artificiale ka arritur të zgjidhë një problem matematikor që kishte mbetur i pazgjidhur për gati 80 vjet, duke shënuar një moment historik për marrëdhënien mes AI-së dhe matematikës. Bëhet fjalë për problemine formuluar në vitin 1946 nga matematikani hungarez Paul Erdős, i cili pyeste: cili është numri maksimal i çifteve të pikave që mund të ekzistojnë në një plan dy-dimensional në distancë ekzaktësisht një njësi nga njëra-tjetra?
Për dekada me radhë, matematikët kishin arritur vetëm kufij teorikë. Kufiri më i saktë i njohur ishte vendosur në vitin 1984 dhe që atëherë nuk ishte përmirësuar. Javën e kaluar, OpenAI njoftoi se një model i brendshëm AI kishte arritur të gjente një zgjidhje që e kapërcen kufirin e supozuar nga Erdős. Sipas kompanisë, modeli arriti në këtë rezultat pa qenë i trajnuar posaçërisht për matematikë apo për këtë problem konkret, por duke përdorur aftësi të përgjithshme arsyetimi.
Në një postim zyrtar, OpenAI e cilësoi këtë si herën e parë që një problem i hapur dhe qendror në një nënfushë të matematikës është zgjidhur në mënyrë autonome nga AI. Qasja e përdorur nga modeli ishte befasuese edhe për ekspertët, pasi ai aplikoi koncepte nga teoria algjebrike e numrave në një problem gjeometrik, një lidhje që nuk ishte konsideruar më parë në këtë kontekst.
Megjithatë, kompania theksoi se AI nuk synon të zëvendësojë matematikanët. Rezultati u verifikua nga studiues njerëzorë, të cilët shkruan një punim shoqërues për të shpjeguar dhe përmirësuar provën origjinale. Thomas Bloom nga University of Manchester vuri në dukje se, ndonëse prova e AI ishte e vlefshme, kontributi njerëzor mbetet thelbësor për interpretimin dhe zhvillimin e mëtejshëm të saj.
Reagimet nga komuniteti akademik kanë qenë kryesisht pozitive. Tim Gowers, profesor në University of Cambridge, e cilësoi zgjidhjen si një arritje të jashtëzakonshme, duke thënë se një punim i tillë do të pranohej pa hezitim në revistat më prestigjioze të matematikës. Sipas OpenAI, ky sukses shërben edhe si provë se AI mund të luajë një rol të rëndësishëm në kërkimin shkencor të nivelit më të lartë, edhe pse pritshmëritë duhet të mbeten realiste.
