Rritja e temperaturave në Evropë po nxit zhvillimin e një gjenerate të re teknologjish ftohjeje, të cilat synojnë të eliminojnë nevojën për gazrat ftohës që përdoren nga kondicionerët tradicionalë. Pas viteve të testimeve në laborator, disa prej këtyre zgjidhjeve po kalojnë tashmë në provat e para në kushte reale.
Ndryshe nga sistemet aktuale, teknologjitë e reja përdorin materiale të ngurta që ndryshojnë temperaturë kur kompresohen ose ekspozohen ndaj rrymës elektrike apo fushave magnetike. Qëllimi është krijimi i sistemeve më efikase dhe më miqësore me mjedisin, pa përdorimin e gazrave që kontribuojnë ndjeshëm në ngrohjen globale.
Nevoja për alternativa po bëhet gjithnjë e më urgjente. Gjatë valës së fundit të të nxehtit në Evropë, temperaturat kaluan 40°C në disa vende, duke shkaktuar kërkesë rekord për kondicionerë dhe ventilatorë. Aktualisht vetëm rreth 20% e familjeve evropiane kanë ajër të kondicionuar, krahasuar me rreth 90% në SHBA, por kjo pritet të ndryshojë me shtimin e valëve të të nxehtit.
Në Gjermani, studiuesit e Universitetit Saarland po zhvillojnë një sistem që përdor aliazhe nikeli dhe titani, të cilat krijojnë efekt ftohës kur zgjerohen dhe ngushtohen. Sipas rezultateve paraprake, kjo teknologji mund të ulë temperaturën e ambienteve me 5 deri në 10 gradë Celsius dhe të konsumojë më pak energji se kondicionerët tradicionalë. Projekti po zhvillohet në bashkëpunim me kompaninë irlandeze Exergyn, ndërsa instalimet e para në ndërtesa të reja priten brenda pak vitesh.
Edhe kompani të tjera po ndjekin qasje të ndryshme. Mimic Systems po teston pompa nxehtësie me gjysmëpërçues, Magnotherm po zhvillon sisteme që përdorin fusha magnetike, ndërsa britanikja Barocal po eksperimenton me kristale plastike që çlirojnë ose thithin nxehtësi gjatë kompresimit.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se këto teknologji janë ende në faza të hershme dhe mbetet për t’u parë nëse mund të prodhohen në shkallë të gjerë. Përveç zhvillimit të pajisjeve të reja, studiuesit argumentojnë se lufta kundër vapës duhet të nisë edhe nga projektimi i ndërtesave, me më shumë hije, ventilim natyral dhe materiale reflektuese.
