Meditimi njihet gjerësisht si një praktikë që qetëson mendjen, por një studim i ri sugjeron se efektet e tij shkojnë shumë më thellë, duke ndryshuar në mënyrë domethënëse dinamikën e trurit dhe duke rritur lidhjet neuronale. Sipas studiuesve, këto ndryshime i afrohen një gjendjeje të quajtur “kritikaliteti i trurit”, e ngjashme me efektet që janë vërejtur edhe te substancat psikedelike.
Studimi u drejtua nga neurofiziologia Annalisa Pascarella e Këshillit Kombëtar të Kërkimit në Itali dhe u publikua në revistën Neuroscience of Consciousness. Ekipi përdori skanime të avancuara të trurit dhe metoda të inteligjencës artificiale për të analizuar aktivitetin cerebral të 12 murgjve budistë, të cilët kishin mesatarisht mbi 15 mijë orë përvojë meditimi. Ata i përkisnin traditës Thai Forest të Budizmit Theravada dhe ishin të moshës 25–58 vjeç.
Studiuesit u fokusuan në dy teknika meditimi: Samatha dhe Vipassana. Samatha përqendrohet në një objekt të vetëm, si frymëmarrja, duke synuar qetësinë dhe përqendrimin e mendjes. Vipassana, në të kundërt, zgjeron vëmendjen drejt përjetimit të momentit të tanishëm, duke lejuar mendimet dhe ndjesitë të rrjedhin pa gjykim.
Analiza e aktivitetit të trurit përmes magnetoencefalografisë tregoi se Samatha krijon një gjendje më të qëndrueshme dhe të fokusuar, e favorshme për përqendrim të thellë. Ndërsa Vipassana e afron trurin me gjendjen e kritikalitetit, ku ka një ekuilibër optimal mes rendit dhe kaosit neuronal. Në këtë “pikë ideale”, truri bëhet më fleksibël, më i vëmendshëm dhe më efikas në përpunimin e informacionit dhe përshtatjen ndaj situatave të reja.
Studimi vuri re gjithashtu ulje të aktivitetit gamma, duke sugjeruar një zhvendosje nga përpunimi i stimujve të jashtëm drejt vetëdijes së brendshme. Megjithatë, autorët theksojnë se meditimi nuk është gjithmonë një përvojë pozitive për të gjithë. Studime të tjera kanë raportuar raste ankthi, depresioni apo shqetësimesh mendore tek disa praktikues.
