Arkitektura cloud në Evropë po riformësohet nga themelet, ndërsa pyetjet kryesore mbeten ende të hapura: ku ruhen të dhënat dhe kush kontrollon infrastrukturën.
GITEX AI EUROPE do të mbledhë kompani globale që po formësojnë të ardhmen evropiane të cloud-it dhe inteligjencës artificiale, ku IONOS dhe Trend Micro do të prezantojnë zgjidhje konkrete dhe të gatshme për tregun.
Kur Komisioni Evropian parashikoi se 91% e ngarkesave të punës së ndërmarrjeve do të zhvendosen në cloud deri në vitin 2028, ai sinjalizoi një kontinent të gatshëm për transformim në shkallë të gjerë. Por pyetja më e rëndësishme sot nuk është më nëse kompanitë duhet të migrojnë drejt cloud-it, por si mund të ndërtojnë autonomi dixhitale dhe mbi çfarë kushtesh.
GITEX AI EUROPE do të mbahet më 30 qershor – 1 korrik 2026 në Messe Berlin, duke bashkuar mbi 800 kompani dhe startup-e, 500 investitorë dhe 120 folës nga më shumë se 100 vende. Aktiviteti organizohet nga KAOUN International dhe mbështetet nga Departamenti i Senatit të Berlinit për Ekonomi, Energji dhe Ndërmarrje Publike, si edhe nga Berlin Partner for Business and Technology.
Pronësia, jo gjeografia
Një nga keqkuptimet më të zakonshme është ideja se ruajtja e të dhënave në një server Evropian garanton automatikisht mbrojtje sipas ligjeve të BE-së. Sipas Dr. Andreas Nauerz, Chief Product Officer në IONOS, sovraniteti dixhital nuk përcaktohet vetëm nga vendndodhja fizike e qendrës së të dhënave, por edhe nga pronësia e kompanisë dhe vendi ku ajo ka selinë.
Edhe pse ofrues globalë operojnë infrastrukturë brenda Evropës, ata mund të jenë ende subjekt i legjislacionit të vendeve ku kanë selinë qendrore, duke krijuar probleme me rregulloren GDPR. “Sovraniteti shkon përtej përputhshmërisë me GDPR: ai kërkon kontroll teknologjik mbi të gjithë strukturën cloud, standarde të hapura dhe interoperabilitet real”, shpjegon Nauerz.
Kjo çështje bëhet veçanërisht kritike në sektorë të rregulluar si shërbimet financiare, shëndetësia dhe infrastruktura kritike, ku trajtohen të dhëna sensitive dhe procese me rëndësi strategjike.
Në kuadër të GITEX AI EUROPE, IONOS do të demonstrojë se si duket në praktikë një cloud sovran Evropian, me infrastrukturë dhe zgjidhje AI të ndërtuara mbi baza plotësisht evropiane, të projektuara për shkallëzim, siguri dhe kontroll të plotë të të dhënave.
Kur cloud takohet me inteligjencën artificiale
Debati mbi sovranitetin bëhet edhe më i rëndësishëm me përfshirjen e inteligjencës artificiale. Tashmë shqetësimi nuk lidhet vetëm me vendin ku ruhen të dhënat, por edhe me vendin ku trajnohen modelet AI dhe ku ekzekutohen proceset e inferencës.
Dr. Nauerz paralajmëron se, nëse infrastruktura AI konsolidohet mbi sisteme jo-evropiane përpara se Evropa të ndërtojë kapacitetet e veta sovrane, strategjitë e AI të kompanive mund të mbeten të varura juridikisht nga aktorë të jashtëm, pavarësisht vendndodhjes së të dhënave.
Kompleksiteti, sipërfaqja e re e sulmeve
Nga perspektiva e sigurisë kibernetike, Richard Werner, Cybersecurity Platform Lead Europe në TrendAI, thekson se shumë kompani evropiane kanë kaluar tashmë në modele hibride cloud, duke shpërndarë ngarkesat e punës mes disa ofruesve.
Megjithatë, kjo fleksibilitet sjell edhe probleme të reja sigurie. Sipas Werner, boshllëqet më të zakonshme lidhen me kontrolle jo konsistente të aksesit, konfigurime të gabuara dhe monitorim të fragmentuar.
Në GITEX AI EUROPE, Trend Micro do të prezantojë TrendAI Vision One, një platformë sigurie kibernetike me inteligjencë artificiale që kombinon menaxhimin e rrezikut, operacionet e sigurisë dhe mbrojtjen e avancuar në një zgjidhje të vetme.
Sovraniteti kalon nga teoria në infrastrukturë
Evropa ka kaluar vite duke diskutuar sovranitetin dixhital në strategji dhe dokumente politike. Por tani fokusi po zhvendoset drejt veprimit konkret. Tenderi prej 180 milionë eurosh për cloud sovran, i dhënë në prill 2026, konsiderohet si sinjali më i fortë se kontrolli sovran po kalon nga koncept teorik në vendim real investimi.
I mbështetur nga qeveria federale gjermane, Këshilli Evropian i Inovacionit dhe institucionet kryesore të Berlinit, GITEX AI EUROPE zhvillohet në një moment kyç për të ardhmen dixhitale të Evropës, ku vendimet e marra sot pritet të përcaktojnë pavarësinë teknologjike të kontinentit për vitet që vijnë.
