Sipas neuroshkencëtarit Dr. Jared Cooney Horvath, gjenerata Z (personat e lindur nga viti 1997 deri në fillim të viteve 2010) është brezi i parë që nga fundi i shekullit XIX që shënon rënie të aftësive njohëse krahasuar me prindërit e tyre. Të dhënat tregojnë ulje në përqendrim, kujtesë, lexim, matematikë, aftësi për zgjidhjen e problemeve dhe në koeficientin e inteligjencës (IQ), pavarësisht faktit se ky brez ka kaluar më shumë vite në shkollë sesa brezat e mëparshëm.
Horvath argumenton se shkaku kryesor lidhet drejtpërdrejt me përdorimin e gjerë të teknologjisë digjitale në arsim, të njohur si EdTech, përfshirë kompjuterët dhe tabletët. Sipas tij, truri i njeriut nuk është biologjikisht i ndërtuar për të mësuar përmes videove të shkurtra, përmbledhjeve me pika apo konsumit të shpejtë të informacionit, por përmes studimit të thelluar dhe ndërveprimit njerëzor. Ai thekson se mbi gjysmën e kohës kur adoleshentët janë zgjuar kalon përpara ekraneve, gjë që dëmton proceset natyrore të ndërtimit të kujtesës, fokusit dhe të kuptuarit.
Sipas Horvath dhe ekspertëve të tjerë që dëshmuan para Kongresit amerikan, problemi nuk qëndron te zbatimi i dobët i teknologjisë apo mungesa e trajnimit, por te vetë mospërputhja mes mënyrës se si funksionon truri i njeriut dhe mënyrës se si përdoren mjetet digjitale në shkolla. Të dhënat tregojnë se rreth vitit 2010, kur teknologjia u përhap masivisht në klasa, aftësitë njohëse filluan të ngadalësohen ose të bien në shumë vende.
Studime nga mbi 80 shtete tregojnë se sa më shumë teknologji futet në arsim, aq më shumë bien rezultatet. Si zgjidhje, ekspertët rekomandojnë kufizimin e pajisjeve digjitale në shkolla, vonimin e dhënies së smartfonëve për fëmijët dhe marrjen e modeleve si ndalimet e EdTech në disa vende skandinave, duke e cilësuar situatën si një “emergjencë shoqërore”.
