Qeveria kineze ka publikuar një rregullore të re strategjike që do të hyjë në fuqi më 1 janar 2026, duke shënuar një kthesë epokale nga eksporti masiv drejt një modeli të bazuar te cilësia dhe shërbimi i besueshëm. Ky plan i ri, i shpallur nga katër ministri kryesore, synon të vendosë standarde strikte për mjetet e reja dhe ato të përdorura për të eliminuar parregullsitë në tregun ndërkombëtar.
Një nga pikat më kritike është vendosja e një periudhe regjistrimi prej 180 ditësh; çdo mjet që synon të eksportohet si “i përdorur” pa mbushur këtë afat, duhet të pajiset me një Letër Konfirmimi për Shërbimin Pas Shitjes nga vetë prodhuesi. Pa këtë dokument, i cili duhet të përmbajë informacionet mbi pikat e servisit dhe vulën zyrtare të fabrikës, nuk do të lëshohet asnjë licencë eksporti. Kjo masë synon të ndalojë praktikën e maskimit të makinave të reja si të përdorura për të shmangur rregullat e tregut ose për të përfituar nga subvencionet.
“Ligji i ri kinez për eksportin e automjeteve forcon ndjeshëm rolin e rrjeteve zyrtare të shitjes, duke kufizuar ndikimin e tregut informal që ka dëmtuar markat ndërkombëtare, përfshirë Volkswagen. Ky rregullim krijon kushte më të drejta konkurrence, garanton transparencë dhe ruan standardet e cilësisë, sigurisë dhe shërbimit pas shitjes. Për markat zyrtare, ky është një hap i rëndësishëm drejt mbrojtjes së vlerës së produktit dhe besimit të klientëve në tregjet globale.” Eshte e dukshme qe sistemi aktual ka mangesi dhe ka krijuar edhe vend per spekulime, qofte me tregtimin e mjeteve nga Kina ashtu edhe me konsumatorin. Kjo gje verteton dhe thekson se konsumatori eshte i sigurte ne ate cka merr vetem ne perfaqesite zyrtare te markave tregtare!” Elion Gjoka – Brand Manager, Volkswagen Albania
Për blerësin shqiptar, ky ligj do të thotë më shumë transparencë, por edhe një ndryshim të madh në mënyrën se si këto makina mbërrijnë në sallonet tona.
Çfarë është “Rregulli i 180 ditëve” dhe pse na intereson?
Deri më sot, shumë makina “0 km” që shihni në Shqipëri janë eksportuar nga Kina duke u deklaruar si “makina të përdorura” për të anashkaluar procedurat strikte të eksportit të makinave të reja. Me ligjin e ri, nëse një makinë nuk ka qëndruar e regjistruar në Kinë për të paktën 180 ditë, ajo nuk mund të dalë nga vendi si “e përdorur” pa lejen ekskluzive të fabrikës. Kjo do të thotë se shitësit jo-zyrtarë nuk mund të sjellin më modele të sapodalë në treg pa pasur një marrëveshje me prodhuesin (si BYD, Xiaomi apo Geely).
A do të ketë më “makina fantazmë” pa pjesë këmbimi?
Një nga problemet më të mëdha në Shqipëri ka qenë mungesa e servisit për makinat kineze të importuara nga tregu gri. Ligji i ri përfshin një “Listë Negative” (Negative List), e cila ndalon rreptësisht eksportin nga kompani që nuk ofrojnë mbështetje teknike dhe pjesë këmbimi. Nëse një kompani eksportuese nuk përmbush detyrimet e garancisë ose ofron të dhëna të rreme për mjetin, ajo do të humbasë të drejtën e licencës.
Si do të ndryshojnë çmimet në Shqipëri?
Në afatshkurtër, ky ligj pritet të rrisë kostot. Mbajtja e makinës për 6 muaj në Kinë ose marrja e letër-konfirmimit nga fabrika kushton kohë dhe para. Megjithatë, për konsumatorin ky është një lajm i mirë:
- Më shumë siguri: Nuk do të blini më një makinë që “nuk ekziston” në regjistrat e fabrikës.
- Garanci reale: Eksportuesit janë të detyruar të kenë pika shërbimi.
- Vlera e rishitjes: Një makinë me dokumentacion të rregullt eksporti mban një vlerë më të lartë në tregun e përdorur shqiptar.
A preken shitësit zyrtarë të makinave kineze në Shqipëri?
Shitësit zyrtarë nuk preken nga ky ligj pasi mjetet që ata tregtojnë janë prodhime të destinuara për tregun europian, të cilat i nënshtrohen standardeve strikte të BE-së dhe shpesh prodhohen në fabrika brenda Europës. Ndryshe nga importuesit paralelë, koncesionarët zyrtarë funksionojnë përmes kontratave direkte me prodhuesit, duke garantuar certifikimin e plotë të sigurisë dhe mbështetjen teknike që ligji i ri kinez tashmë po kërkon ta bëjë të detyrueshëm edhe për eksportet e tjera.
“Për ne si përfaqësues zyrtarë, ky ndryshim ligjor në Kinë nuk përbën shqetësim, pasi markat që ne përfaqësojmë, si Geely dhe Farizon, vijnë në versione specifike për tregun europian dhe respektojnë standardet strikte të BE-së. Është e rëndësishme të theksohet se këtë muaj pritet të publikohet edhe rregullorja e re nga shteti shqiptar, e cila do të njehsojë rregullat e importit të makinave kineze me ato të Bashkimit Europian. Në këtë kuadër, mbijetesa në treg do t’u takojë vetëm atyre që janë përfaqësues zyrtarë të autorizuar nga prodhuesi dhe që garantojnë mjetet e certifikuara sipas kërkesave më të larta të sigurisë.” Erlind Bejkollari – CEO i Geely, Farizon, KGM në Shqipëri
Në fund të ditës, ky ligj i ri nuk është thjesht një procedurë burokratike, por një filtër i domosdoshëm që mbron xhepin dhe sigurinë e blerësit shqiptar nga improvizimet e tregut gri. Duke vendosur standarde të barabarta me ato europiane, Kina po detyron çdo shitës të marrë përgjegjësi për mjetin që nxjerr në rrugë, duke i dhënë fund epokës së makinave ‘pa adresë’
