Një studim i ri i publikuar në Nature tregon se njerëzit kanë më shumë gjasa të gënjejnë dhe të mashtrojnë kur përdorin inteligjencën artificiale. Sipas bashkautores së studimit, Zoe Rahwan nga Max Planck Institute në Berlin, AI krijon një “distancë morale” mes njerëzve dhe veprimeve të tyre, duke i shtyrë të kërkojnë sjellje që zakonisht nuk do t’i ndërmerrnin vetë apo nuk do t’ia kërkonin një njeriu.
Hulumtimi përfshiu 13 eksperimente me 8,000 pjesëmarrës, duke matur ndershmërinë gjatë ndërveprimit me AI. Në një provë, pjesëmarrësit hodhën zarin dhe duhej të raportonin numrin për një pagesë, me shifra më të larta që sillnin fitim më të madh. Kur raportimi bëhej direkt, 95% ishin të ndershëm. Por kur rezultati u përcillej studiuesve përmes një modeli AI, ndershmëria ra në 75%.
Kur pjesëmarrësit mund të manipulonin vetë AI për të dhënë gjithmonë numrin më të lartë ose për të alternuar saktësinë, mashtrimi u rrit edhe më shumë. Në një tjetër eksperiment, pjesëmarrësit vendosnin nëse modeli do të maksimizonte saktësinë apo fitimin; 84% zgjodhën fitimin, duke anashkaluar ndershmërinë.
Një skenar tjetër simuloi deklarimin e të ardhurave tatimore: njerëzit që përdorën AI për raportim treguan prirje më të madhe për të zbutur shumat reale. Përfundimi i studiuesve ishte i qartë: njerëzit kërkojnë më shpesh sjellje joetike nga teknologjia sesa ta kryejnë vetë këtë sjellje.
Autorët paralajmërojnë se kjo tendencë duhet të alarmojë shkollat, bizneset dhe institucionet, pasi AI po bëhet pjesë e pandashme e jetës. Drejtori i Qendrës për Njerëzit dhe Makinat në Max Planck, Iyad Rahwan, theksoi nevojën urgjente për masa teknike mbrojtëse dhe kuadër rregullator, por edhe për një debat shoqëror mbi ndarjen e përgjegjësisë morale mes njerëzve dhe makinave.
