Rrobat, peshqirët dhe çarçafët e pambukut nga H&M dhe Zara janë “njollosur” nga shpyllëzimi i paligjshëm dhe abuzimet e të drejtave të njeriut, sipas një hetimi të ri. OJQ-ja investigative me bazë në Mbretërinë e Bashkuar, Earthsight, ka gjurmuar 800,000 ton pambuk nga shitësit gjigantë perëndimorë në pronat braziliane ku grabitja e tokës, dhuna dhe korrupsioni janë të përhapura.
Ky pambuk eksportohet në disa prodhues në Azi, të cilët së bashku bënë gati 250 milionë artikuj veshjesh dhe pajisje shtëpiake në vit për dyqanet globale të H&M, Zara dhe markave të saj simotra.
“Këto firma flasin për praktikat e mira, përgjegjësinë sociale dhe skemat e certifikimit, ato pretendojnë se investojnë në gjurmueshmërinë dhe qëndrueshmërinë, por e gjithë kjo tani duket po aq e rreme sa ekspozimet e tyre në dritare”, thotë drejtori i Earthsight, Sam Lawson. I gjithë pambuku i gjurmuar nga OJQ-ja u certifikua si i qëndrueshëm nga Better Cotton – skema më e madhe e certifikimit të pambukut në botë.
Nga vjen pambuku i Brazilit?
Bota është e vetëdijshme për rëndësinë kritike të Amazonës, me përditësime të shpeshta në shkallën e humbjes së pyjeve të shkaktuar nga fermat e bagëtive dhe plantacionet e sojës. Por ndërsa lajmet më të fundit nga “mushkëritë e Tokës” janë paraprakisht pozitive, në jug të pyllit është një tjetër ekosistem i çmuar që po shkatërrohet me një shkallë alarmante. Rajoni Cerrado është, çuditërisht, shtëpia e 5% të specieve të botës. Më shumë se gjysma e kësaj savane tropikale – e cila përfshin një të katërtën e Brazilit – është pastruar për bujqësi në shkallë të gjerë në dekadat e fundit. Vitin e kaluar, shpyllëzimi këtu u rrit me 43%.
Kjo “plaçkitje” e Cerrados përkon me një bum në prodhimin e pambukut brazilian për eksport, thotë Earthsight. Vendi është në rrugën e duhur për të kapërcyer SHBA-në si eksportuesi më i madh i pambukut në botë deri në vitin 2030.
