Në vitet e fundit, agjenda e Rinisë, Paqes dhe Sigurisë (YPS) ka marrë hov globalisht, dhe Shqipëria nuk bën përjashtim. Si një aktor kyç në formësimin e të ardhmes së të rinjve, shoqëria civile në Shqipëri ka qenë në pararojë të zbatimit të kësaj agjende, ndaj organizatat e shoqërisë civile (OSHC) mbeten partnerë kyçë në promovimin e paqes së qëndrueshme, fuqizimin e të rinjve dhe rritjen e pjesëmarrjes së tyre në proceset vendimmarrëse. Megjithatë, përkundër përparimeve, ende ekzistojnë sfida dhe ka një nevojë urgjente për forcimin e këtyre organizatave për të siguruar një sukses afatgjatë.
Një iniciativë kërkimore e ndërmarrë nga Kongresi Rinor Kombëtar me mbështetjen e Zyrës Rajonale për Bashkëpunim Rinor dhe me mbështetjen e Qeverisë Gjermane u fokusua mbi rolin, perceptimet dhe sfidat që hasin organizatat e shoqërisë civile në implementimin e agjendës YPS në Shqipëri. Grumbullimi i informacionit dhe intervistat me pjesëmarrës të rinj nga Tirana, Elbasani dhe Lezha ofrojnë një pasqyrë të rëndësishme mbi realitetin shqiptar kundrejt avancimit të agjendës YPS.
Pavarësisht se OSHC-të luajnë një rol të rëndësishëm në fuqizimin e rinisë dhe promovimin e paqes, ka disa sfida që pengojnë aftësinë e tyre për të zbatuar plotësisht agjendën YPS si:
Mungesa e Burimeve Financiare dhe Njerëzore: Shumë organizata përballen me pasiguri financiare dhe mungesë burimesh njerëzore. Financimi, veçanërisht për projektet e rinisë, është i kufizuar, çka pengon mundësinë e arritjes së grupeve më të gjera dhe implementimin e nismave me përmasa të mëdha.
Hendeku dhe Pabarazitë Gjeografike: Teksa OSHC-të janë të pranishme në qytetet më të mëdha, ndikimi i tyre është i kufizuar në rajonet rurale, ku rinia përballet me sfida të veçanta dhe ku mundësitë dhe shërbimet janë shpesh më të kufizuara.
Mbështetje Institucionale e Pamjaftueshme: Pavarësisht rolit të tyre aktiv, OSHC-të përballen me mbështetje institucionale të pamjaftueshme, veçanërisht në nivel lokal. Vihet re mungesë të politikave të qarta dhe planeve kombëtare për udhëzimin e zbatimit të parimeve të YPS-së në të gjithë vendin.
Për të fuqizuar agjendën YPS në Shqipëri, është e nevojshme që të rinjtë të përfshihen aktivisht në vendimmarrje, duke kontribuar në formësimin e politikave dhe iniciativave që i prekin ata. Gjithashtu, është e rëndësishme të investohet në forcimin e kapaciteteve të OSHC-ve lokale, përmes një fondi kombëtar që mbështet projekte YPS dhe adreson nevojat e rinisë në të gjithë vendin. Me një qasje më gjithëpërfshirëse, të koordinuar dhe strategjike për zbatimin e agjendës YPS, Shqipëria mund të fuqizojë rininë që të krijojë jo vetëm një shoqëri më paqësore, por edhe një mjedis të qëndrueshëm dhe të sigurt për të gjithë. Është një mundësi për të adresuar problemet sistemike, për të eliminuar pabarazitë dhe për të fuqizuar brezin e ardhshëm të bëhet qytetarë aktivë dhe të angazhuar.
Info: Këto punime kërkimore, të titulluara “Mapping CSOs: The Role, Challenges, and Perceptions of Civil Society Organizations in YPS” dhe “Digitalization and AI in YPS: Next-Gen Policy”, si pjesë e nismave YPS në Shqipëri, të zbatuara së bashku nga Kongresi Rinor Kombëtar (KRK) janë pjesë e projektit RYCOGNIZED – YPS Advocacy Efforts in WB6, mbështetur nga Ministria e Punëve të Jashtme e Gjermanisë (GMFA).
Disclaimer: Punimet kërkimore/artikulli është prodhuar me mbështetjen e Zyrës Rajonale për Bashkëpunim Rinor – RYCO. Përmbajtja e tij është përgjegjësi ekskluzive e ekspertëve të Kongresit Rinor Kombëtar (KRK) dhe nuk përfaqëson domosdoshmërisht pikëpamjet apo qëndrimet zyrtare të RYCO.
