Për vite me radhë, ekspertët e teknologjisë ushtarake kanë paralajmëruar se ekonomia globale e të dhënave komerciale mund të kthehet në një rrezik serioz për sigurinë kombëtare të SHBA. Tashmë, këto paralajmërime nuk janë më teorike. US Central Command (Centcom) ka pranuar zyrtarisht se kundërshtarët po shfrytëzojnë të dhëna komerciale të vendndodhjes për të gjurmuar ushtarët amerikan në zona aktive lufte.
Në një letër të publikuar së fundmi, Centcom konfirmon se ka marrë disa raporte kërcënimi që tregojnë se rrjete të dhënash po përdoren për të shënjestruar trupat amerikane në Lindjen e Mesme. Kjo është hera e parë që ushtria amerikane pranon publikisht se infrastruktura e reklamave digjitale, e njëjta që përdoret për reklama të personalizuara, po shndërrohet në armë kundër forcave të saj.
Thelbi i problemit qëndron te teknologjitë bazë të “adtech”: aplikacionet mobile mbledhin të dhëna vendndodhjeje, identifikues reklamash dhe sjellje përdoruesi, të cilat më pas paketohen nga ndërmjetës të dhënash dhe shiten pa shumë verifikim. Këto të dhëna mund të zbulojnë se ku jetojnë, stërviten dhe lëvizin ushtarët amerikanë, madje edhe brenda bazave sekrete.
Rreziqet janë demonstruar prej vitesh. Që në vitin 2016, zyrtarë qeveritarë treguan se si, me të dhëna të blera në treg të hapur, mund të ndiqeshin lëvizjet e telefonave nga baza amerikane në SHBA deri në zona operative në Siri. Ironikisht, edhe vetë Departamenti i Mbrojtjes u bë klient i këtij ekosistemi: në vitin 2021, Agjencia e Inteligjencës së Mbrojtjes deklaroi se po blinte të dhëna vendndodhjeje pa mandat, pasi ato ishin tashmë komerciale.
Studime të mëvonshme nga Duke University treguan se çdo aktor armiqësor mund të blejë lehtësisht të dhëna për personelin ushtarak, përfshirë adresa, informacione shëndetësore dhe financiare, shpesh me vetëm disa cent për rekord. Ndërkohë, raporte të brendshme të ushtrisë zbuluan se më shumë se 20% e faqeve më të vizituara në rrjetet e saj përmbanin gjurmues komercialë.
Tani, ligjvënësit amerikanë po kritikojnë ashpër Pentagon për mungesë veprimi, duke theksuar se mjetet mbrojtëse ishin të lira dhe të njohura prej vitesh. Ajo që ka ndryshuar sot është fakti se rreziku nuk është më potencial, pasi sipas vetë ushtrisë amerikane, të njëjtat sisteme që ndjekin konsumatorët online po ndjekin edhe trupat amerikane në fushëbetejë.
