Gara evropiane për inteligjencën artificiale po hyn në një fazë vendimtare. Pas viteve të tëra të fokusuara në zhvillimin e modeleve më të mëdha, projekteve pilot më të shpejta dhe aftësive revolucionare, sfida kryesore për bizneset nuk është më vetë inteligjenca artificiale, por besimi ndaj saj.
Ky transformim do të jetë në qendër të vëmendjes në GITEX AI EUROPE 2026, që zhvillohet më 30 qershor dhe 1 korrik në Messe Berlin, ku një brez i ri inovatorësh teknologjikë do të tregojë se si po ndërtohet arkitektura e re e besimit për AI-në, si dhe si do të duken qeverisja, transparenca dhe siguria e së ardhmes.
I organizuar nga inD, organizatori global i eventeve GITEX, me mbështetjen e Departamentit të Senatit të Berlinit për Ekonominë, Energjinë dhe Ndërmarrjet Publike, si dhe të Berlin Partner for Business and Technology, eventi do të mbledhë mbi 950 kompani dhe startup-e, më shumë se 600 investitorë që menaxhojnë mbi 1 trilion dollarë asete dhe mbi 150 folës ndërkombëtarë.
Balancimi mes sovranitetit, përputhshmërisë dhe shkallëzimit të AI-së
Ndër figurat kryesore institucionale që do të marrin pjesë janë ministrja holandeze për Ekonominë Digjitale dhe Sovranitetin Digjital, Willemijn Aerdts, si dhe Christiane Kirketerp de Viron, Drejtoreshë në detyrë për Shoqërinë Digjitale, Besimin dhe Sigurinë Kibernetike në Komisionin Evropian. Ato do të diskutojnë mbi shtresën e besimit që po bëhet element kyç për të gjitha aplikimet e inteligjencës artificiale.
Infrastruktura që qëndron pas AI së besueshme
Ndërsa inteligjenca artificiale gjeneruese vazhdon të dominojë titujt kryesorë, një nga tendencat më të rëndësishme në ekosistemin teknologjik evropian është rritja e kompanive që fokusohen në shtresën infrastrukturore të AI-së: sigurinë kibernetike, automatizimin e përputhshmërisë, besimin digjital, menaxhimin sovran të të dhënave dhe rezistencën kibernetike.
Këto teknologji përcaktojnë nëse sistemet e AI-së mund të auditohen, nëse të dhënat mund të verifikohen, nëse organizatat mund të mbeten në përputhje me rregulloret dhe nëse sistemet inteligjente mund të funksionojnë në mënyrë të sigurt në shkallë të gjerë.
Një nga kompanitë pjesëmarrëse është 3rdComply, platforma e së cilës, e fuqizuar nga AI, automatizon vlerësimin e rreziqeve kibernetike të palëve të treta, duke ndihmuar organizatat të përmbushin kërkesat gjithnjë e më të larta të kuadrove si NIS2, DORA dhe ISO 27001.
“AI nuk duhet të përdoret për t’i bërë proceset e dështuara më të shpejta,” thotë Ferry Haris, CEO dhe themelues i 3rdComply. “Ajo duhet të na japë guximin të pyesim nëse ai proces duhet apo jo të ekzistojë.”
Ndërtimi i një baze të certifikuar të të dhënave
Një tjetër sfidë në rritje për AI-në në biznes është besueshmëria e të dhënave që përdoren për ta ushqyer atë. Kompania italiane e besimit digjital Notarify po adreson këtë problem përmes teknologjive që verifikojnë produkte, dokumente dhe evidenca të përputhshmërisë përpara se ato të hyjnë në sistemet e AI-së.
“Kompanitë që do të përfitojnë më shumë nga AI nuk do të jenë domosdoshmërisht ato që adoptojnë më shpejt mjetet e inteligjencës artificiale,” shprehet Federico Monti, CEO dhe themelues i Notarify. “Fituesit do të jenë organizatat që ndërtojnë fillimisht një mjedis të besueshëm, të certifikuar dhe të strukturuar të të dhënave.”
Në GITEX AI EUROPE, Notarify do të prezantojë NotariPassport, një zgjidhje për Pasaportën Digjitale të Produkteve të mbështetur në blockchain, si dhe NotariDrive, një platformë për certifikimin e dokumenteve me mbrojtje ndaj manipulimeve.
Infrastrukturë sovrane dhe rezistencë kibernetike
Në fushën e modeleve të mëdha gjuhësore (LLM), kompania Eternal Web do të prezantojë platformën Eternal AI Studio, e krijuar për t’u mundësuar organizatave përdorimin e shumë modeleve të AI-së duke ruajtur kontrollin mbi të dhënat sensitive brenda cloud-it privat.
“Bizneset nuk mund të shfrytëzojnë plotësisht potencialin e të dhënave të tyre përmes AI-së, sepse ato janë tepër komplekse, të fragmentuara dhe të rrezikshme për t’u menaxhuar pa mbështetje,” thotë Nirav S, themelues dhe drejtor i Eternal Web. “Infrastruktura digjitale e sigurt dhe sovrane do të jetë themeli mbi të cilin do të ndërtohet gjenerata e ardhshme e AI-së, automatizimit dhe shërbimeve digjitale.”
Një tjetër shtyllë thelbësore e gatishmërisë për AI është rezistenca kibernetike. Kompania Cyberprime do të prezantojë platformën StateWarden, e cila kombinon inxhinierinë me siguri të memories, kriptografinë post-kuantike dhe arkitekturën me njohuri zero për të adresuar kërcënimet e së ardhmes dhe forcimin e infrastrukturës kritike.
“Vlera reale e AI-së qëndron në mbrojtjen e infrastrukturës kritike dhe identifikimin e kërcënimeve përpara se ato të shndërrohen në incidente,” thotë Matt Rodak, themelues dhe arkitekt sistemesh në Cyberprime. “Evropa nuk ka nevojë për më shumë shtresa të fryra softuerësh korporativë; ajo ka nevojë për kod të pavarur, të nivelit të ulët, që është i sigurt që në dizajn.”
Tregu evropian i AI-së hyn në epokën e besimit
Ndërsa organizatat përgatiten për një epokë të karakterizuar nga kërcënimet e nxitura nga AI dhe sfidat e sigurisë në epokën kuantike, teknologjitë që forcojnë rezistencën, sovranitetin dhe besimin afatgjatë po ngjiten me shpejtësi në krye të prioriteteve.
Me politikëbërës, investitorë dhe liderë teknologjikë të mbledhur në Berlin, GITEX AI EUROPE 2026 pritet të nxjerrë në pah këtë ndryshim thelbësor të tregut. Faza e ardhshme e inteligjencës artificiale nuk do të fitohet nga kompanitë që ndërtojnë modelet më inteligjente, por nga ato që ndërtojnë shtresën e besimit që i lejon AI-së të funksionojë në shkallë të gjerë dhe me siguri.
Për më shumë informacion, vizitoni: www.gitexeurope.com.
