Studiues në Kinë kanë zhvilluar një sensor optik me madhësinë e një kokrre orizi, i cili mund t’u japë robotëve kirurgjikalë dhe instrumenteve mjekësore një “ndjesi prekjeje”. Pajisja, me përmasa vetëm 1.7 milimetra, mat forcën, presionin dhe rrotullimin në të gjitha drejtimet duke përdorur dritën, pa u mbështetur te komponentët elektronikë tradicionalë.
Kërkimi është realizuar nga një ekip i Shanghai Jiao Tong University, i udhëhequr nga Jianlong Yang. Sipas studiuesve, sensori mund t’i ndihmojë robotët të zbulojnë kontaktet e rrezikshme gjatë procedurave delikate dhe të reagojnë menjëherë, veçanërisht në mjedise shumë të ngushta kirurgjikale.
Ndryshe nga sistemet aktuale të kirurgjisë robotike, të cilat mbështeten kryesisht te imazheria vizuale, kjo teknologji ofron informacion të drejtpërdrejtë mbi ndërveprimin fizik. Sensorët ekzistues shpesh janë shumë të mëdhenj ose kompleksë për t’u integruar në mjete miniaturë. Zgjidhja e re përdor një fibër optike me majë elastomeri të butë. Kur maja prek një objekt, ajo deformohet lehtë dhe ndryshon mënyrën se si përhapet drita brenda sensorit.
Modelet e dritës transmetohen përmes një tufe fibrash drejt një kamere, ku analizohen me metoda të bazuara në të dhëna për të llogaritur forcën dhe çiftin rrotullues në çdo drejtim. Ky konfigurim shmang ndërlikimet e instalimeve elektrike dhe lejon matjen e gjendjes së përgjithshme të kontaktit në një hap të vetëm.
Testet laboratorike treguan matje të qëndrueshme. Për më tepër, sensori arriti të zbulojë struktura të fshehura nën materiale të buta, përfshirë objekte që imitonin tumore brenda modeleve të indeve. Kjo e bën teknologjinë veçanërisht premtuese për kirurgjinë minimale invazive, ku rreziku i dëmtimeve aksidentale është i lartë.
Ekipi synon të përmirësojë procesin e prodhimit, të reduktojë nevojat për kalibrim dhe ta integrojë sensorin në sisteme robotike mjekësore dhe industriale për testime afatgjata. Studimi është publikuar në revistën shkencore Optica.
