Astronomët që përdorin teleskopin James Webb mund të kenë zbuluar disa nga yjet e parë të universit, të njohur si yje të Popullatës III (Population III), dhe ky zbulim mund të ndihmojë në kuptimin e formimit të galaktikave. Studimi, i botuar më 27 tetor në The Astrophysical Journal Letters, përshkruan vëzhgimin e një grumbulli të largët yjor, LAP1-B, rreth 13 miliardë vite dritë larg Tokës.
Yjet e Popullatës III mendohet të jenë formuar menjëherë pas Big Bengut, rreth 13.8 miliardë vjet më parë. Ata përbëheshin vetëm nga hidrogjeni dhe heliumi, të kombinuar me materie të errët, duke krijuar yje gjigante, deri në një milion herë më masive se Dielli dhe një miliard herë më të ndritshme.
Sipas ekipit të udhëhequr nga Eli Visbal në Universitetin e Toledo-s (Ohio), disa të dhëna sugjerojnë se LAP1-B përmban këta yje të parë. Spektri i dritës së tyre tregon nivel të lartë të fotoneve energjetike dhe masa rreth 100 herë më të mëdha se ajo e Diellit, karakteristika që përputhen me parashikimet teorike për Popullatën III.
Edhe pse JWST kishte sinjalizuar më herët kandidatë të mundshëm (si në galaktikën GN-z11, vetëm 430 milionë vjet pas lindjes së universit), LAP1-B përputhet me të tre kushtet teorike për Popullatën III: përbërje me pak metale, formim në grumbuj të vegjël me yje shumë të mëdhenj dhe shpërndarje masash që ndjek modelet e parashikuara.
Zbulimi u mundësua nga fuqia e madhe e JWST për vëzhgime në infra të kuqe dhe nga një efekt i njohur si thjerrëzim gravitacional. Një grup galaktikash më i afërt, MACS J0416, veproi si “lente kozmike”, duke përthyer dritën e LAP1-B dhe duke e bërë të dukshme për teleskopin.
Ky zbulim nuk është vetëm dëshmi e ekzistencës së yjeve më të hershëm, por edhe një dritare drejt mënyrës si u formuan galaktikat, si dhe si gazi fillestar i pastër u ndot me metale nga brezat e parë të yjeve.
