Për herë të parë në histori, burimet e energjisë së rinovueshme kanë prodhuar më shumë energji sesa qymyri në nivel global, sipas një raporti të ri nga kompania analitike Ember. Gjatë gjashtë muajve të parë të vitit 2025, prodhimi nga qymyri dhe gazi ra, edhe pse kërkesa botërore për energji elektrike u rrit me 2.6%. Në të njëjtën periudhë, kapaciteti i energjisë diellore dhe asaj me erë u zgjerua aq shumë sa jo vetëm që kompensoi rënien e karburanteve fosile, por edhe përballoi rritjen e kërkesës globale për energji.
Sipas të dhënave të Ember, burimet e rinovueshme prodhuan 5,072 TWh energji elektrike në gjysmën e parë të vitit, kundrejt 4,709 TWh një vit më parë. Ndërkohë, termocentralet me qymyr prodhuan 4,896 TWh, duke shënuar një rënie prej 0.3%. Ky moment konsiderohet një “pikë kthese historike” drejt tranzicionit të energjisë së pastër.
Ekspertët e përshkruajnë këtë si fillimin e një epoke të re ku dielli dhe era nuk janë më teknologji margjinale, por motorët kryesorë të sistemit energjetik botëror. Vetëm projektet e reja diellore kanë mbuluar 86% të rritjes së kërkesës për energji në 2025. Si rezultat, emetimet globale të sektorit energjetik ranë me 0.2%– një ulje modeste, por me rëndësi simbolike.
Megjithatë, analistët paralajmërojnë se ky progres duhet të shoqërohet me zgjerim të rrjeteve elektrike dhe kapaciteteve të magazinimit, pasi energjia diellore dhe ajo me erë janë të paqëndrueshme dhe varen nga kushtet atmosferike.
Në nivel ndërkombëtar, Kina dhe India panë ulje të prodhimit nga burimet fosile falë rritjes së fortë të energjisë së pastër, ndërsa BE-ja dhe SHBA përjetuan rritje të përdorimit të qymyrit dhe gazit për shkak të kërkesës më të lartë dhe dobësisë së prodhimit nga era e hidrocentralet. Sidoqoftë, raporti konfirmon se tranzicioni global drejt energjisë së pastër është tashmë i pakthyeshëm.
