Shkencëtarët kanë arritur një hap të madh në kërkimet mbi shtatzëninë duke krijuar “mini placenta” të printuara 3D. Këto organe të vogla, të quajtura organoide, imitojnë me saktësi strukturën dhe funksionet e placentës njerëzore në fazat e hershme të shtatzënisë, duke ofruar një model shumë më të besueshëm për studime. Placenta është thelbësore për zhvillimin e fetusit, dhe problemet e saj lidhen me komplikacione si aborti spontan, preeklampsia, lindja e parakohshme dhe vdekja e fetusit, që mund të kenë pasoja afatgjata shëndetësore si sëmundje kardiovaskulare, endokrine dhe neurologjike.
Studimi, i publikuar në Nature Communications, thekson se deri tani kërkimet janë kufizuar nga mungesa e qasjes në inde të placentës në tremujorin e parë, si dhe nga modelet joadekuate të kafshëve. Organoidet tradicionale, të krijuara për herë të parë në 2018 nga qelizat trofoblaste, kanë ndihmuar shumë, por përdorimi i matricave të derivuara nga kafshët ka sjellë variabilitet dhe vështirësi në riprodhueshmëri.
Ekipi i ri përdori bioprintimin – një formë printimi 3D me qeliza të gjalla – duke kombinuar qelizat trofoblaste me një xhel sintetik. Kjo metodë lejoi printimin e pikave precize, nga të cilat u rritën organoide që ngjanin shumë me placentën e hershme njerëzore. Krahasimet treguan se mjedisi i rritjes ndikon në maturimin e qelizave, duke krijuar nën-tipe trofoblaste të ndryshme nga metodat tradicionale.
Organoidet e bioprintuara u ekspozuan ndaj molekulave inflamatore të lidhura me preeklampsinë dhe u testuan me ilaçe potenciale. Rezultatet treguan një model të saktë e të sigurt për studimin e komplikacioneve të shtatzënisë dhe për zhvillimin e trajtimeve të reja. Sipas studiuesve, kjo qasje hap rrugën për parashikimin, parandalimin dhe trajtimin e hershëm të problemeve serioze të shtatzënisë, duke rritur ndjeshëm mundësitë për mbrojtjen e jetës së nënës dhe foshnjës.
