Bullizmi kibernetik është një problem serioz që prek shumë njerëz, veçanërisht të rinjtë dhe të pambrojturit. Së fundmi, një rast tragjik në Shqipëri tronditi publikun: një vajzë vrau veten për shkak të bullizmit kibernetik në TikTok, një platformë e njohur për publikimin e videove. Tani, disa njerëz po bëjnë peticion për t’i kërkuar qeverisë të bllokojë TikTok-un, pasi besojnë se po bëhet një kërcënim real për mirëqenien e të rinjve. Megjithatë, ndalimi i TikTok-ut nuk është zgjidhja për të ndaluar bullizmin kibernetik dhe mund të ketë pasoja negative në lirinë e shprehjes, për diversitetin e zërave dhe inovacionin e ekonomisë dixhitale. Në këtë artikull, ne do të shpjegojmë pse ndalimi i TikTok-ut është i paefektshëm, i panevojshëm dhe kundërproduktiv dhe cilat janë disa mënyra alternative për të adresuar çështjen e bullizmit në internet.
Ndalimi i TikTok-ut është i paefektshëm
Ndalimi i TikTok-ut është i paefektshëm sepse nuk trajton shkaqet rrënjësore të bullizmit në internet, të cilat nuk janë unike vetëm për TikTok-un, por të pranishme në të gjitha platformat e njohura online. Bullizmi kibernetik është një fenomen kompleks që përfshin faktorë psikologjikë, socialë dhe kulturorë dhe nuk mund të zgjidhet thjesht duke hequr një platformë nga interneti.
Për më tepër, ndalimi i TikTok-ut është i paefektshëm sepse mund të anashkalohet lehtësisht duke përdorur VPN, ‘proxies’ ose mjete të tjera që lejojnë përdoruesit të hyjnë në faqet e internetit të bllokuara. Siç tregoi një raport i Observatorit të Hapur të Ndërhyrjes në Rrjet (OONI), censura e internetit në Shqipëri nuk është shumë e sofistikuar dhe përdoruesit mund ta anashkalojnë atë me përpjekje minimale. Prandaj, ndalimi i TikTok-ut nuk do t’i pengonte ngacmuesit kibernetikë të hyjnë në platformë dhe të ngacmojnë viktimat e tyre, por vetëm do të krijonte më shumë pengesa për përdoruesit legjitimë që duan të shijojnë veçoritë dhe përfitimet e platformës.
Ndalimi i TikTok-ut është i panevojshëm
Ndalimi i TikTok-ut është i panevojshëm sepse tashmë ekzistojnë ligje dhe politika që mund të përdoren për të luftuar bullizmin kibernetik, pa iu drejtuar censurës. Për shembull, Kodi Penal Shqiptar penalizon shpifjen, kërcënimin dhe nxitjen e dhunës, të cilat janë disa nga format e zakonshme të bullizmit kibernetik. Ligji Shqiptar për Komunikimet Elektronike detyron gjithashtu ofruesit e shërbimeve të internetit të bashkëpunojnë me autoritetet në rastet e krimit kibernetik. Për më tepër, vetë TikTok-u ka zbatuar disa masa për të adresuar bullizmin kibernetik, të tilla si lejimi i përdoruesve të filtrojnë komentet, të raportojnë përmbajtje abuzive dhe të bllokojnë ngacmuesit. Prandaj, ndalimi i TikTok-ut nuk është i nevojshëm, pasi tashmë ekzistojnë mjete ligjore dhe teknike që mund të përdoren për të mbrojtur viktimat dhe për të ndëshkuar autorët e bullizmit në internet.
Ndalimi i TikTok-ut është kundërproduktiv
Ndalimi i TikTok është kundërproduktiv sepse do të kishte ndikime negative në lirinë e shprehjes, diversitetin e zërave dhe inovacionin e ekonomisë dixhitale. TikTok-u nuk është vetëm një platformë për argëtim, por edhe një platformë për edukim, aktivizëm dhe kreativitet. Shumë përdorues përdorin TikTok-un për të shprehur mendimet e tyre, për të ndarë përvojat e tyre, për të rritur ndërgjegjësimin dhe për të mësuar aftësi të reja. Ndalimi i TikTok-ut do t’i privonte ata nga e drejta e tyre për të komunikuar dhe nga aksesi në informacion, si dhe mundësinë e tyre për të marrë pjesë në sferën publike. Ndërsa Instituti Knight, një organizatë jofitimprurëse që mbron lirinë e fjalës në epokën dixhitale, argumentoi në një padi që kundërshtonte ndalimin e TikTok-ut në shtetin e Montanës: “Ndalimi shkel Amendamentin e Parë duke kufizuar aftësinë e miliona amerikanëve për të marrë dhe për të dhënë një gamë të gjerë informacionesh dhe idesh që janë unike për TikTok-un.”
Për më tepër, ndalimi i TikTok-ut do të reduktonte diversitetin e zërave dhe perspektivave në mjedisin online, i cili tashmë dominohet nga disa platforma amerikane, si Facebook, YouTube dhe Twitter. TikTok-u është një nga platformat e pakta që ka arritur të sfidojë hegjemoninë e këtyre platformave dhe të ofrojë një përvojë të ndryshme dhe inovative të përdoruesit. TikTok-u është gjithashtu një nga platformat e pakta që ka një bazë globale dhe të larmishme përdoruesish, me krijues dhe konsumatorë të përmbajtjes nga vende, kultura dhe prejardhje të ndryshme. Ndalimi i TikTok-ut do të kufizonte ekspozimin dhe ndërveprimin e përdoruesve në këndvështrime dhe përvoja të ndryshme dhe do të përforconte homogjenitetin dhe uniformitetin e diskursit në internet.
Së fundi, ndalimi i TikTok-ut do të dëmtonte inovacionin dhe konkurrencën e ekonomisë dixhitale, pasi do të krijonte një mjedis armiqësor dhe të paparashikueshëm për kompanitë e huaja dhe vendase që operojnë ose aspirojnë të operojnë në tregun online. TikTok-u është një nga platformat më të suksesshme dhe me ndikim në botë, me mbi 2 miliardë shkarkime dhe mbi 800 milionë përdorues aktivë. TikTok-u ka kontribuar gjithashtu në zhvillimin dhe rritjen e industrive krijuese, si muzika, filmi dhe moda, duke ofruar një platformë për zbulimin dhe promovimin e talenteve, tendencave dhe produkteve të reja. Ndalimi i TikTok-ut do të privonte ekonominë shqiptare nga mundësitë dhe përfitimet përfitimet e mundshme që mund të ofrojë TikTok-u si dhe do të shkurajonte kompanitë e tjera që të investojnë dhe inovojnë në tregun shqiptar.
Disa zgjidhje alternative për bullizmin kibernetik
Në vend të ndalimit të TikTok-ut, i cili është i paefektshëm, i panevojshëm dhe kundërproduktiv, ka mënyra të tjera për të adresuar problemin e bullizmit kibernetik, të cilat janë më efektive, të nevojshme dhe produktive. Ato perfshijnë:
- Edukimi i përdoruesve dhe ndërgjegjësimi për shkaqet, efektet dhe parandalimi i bullizmit kibernetik, si dhe përdorimi i përgjegjshëm dhe etik i mediave sociale. Kjo mund të bëhet përmes kanaleve formale dhe joformale, si shkollat, mediat, shoqëria civile dhe vetë platformat online.
- Fuqizimi i përdoruesve dhe ofrimi ndaj tyre i aftësive dhe mjeteteve për të mbrojtur veten dhe të tjerët nga bullizmi kibernetik, të tilla si raportimi, bllokimi, filtrimi dhe kërkimi i ndihmës. Kjo mund të bëhet përmes trajnimit, udhëzimit dhe mbështetjes, si dhe përmes krijimit dhe përmirësimit të veçorive dhe funksionaliteteve të platformave.
- Angazhimi i përdoruesve dhe inkurajimi i tyre për të marrë pjesë në krijimin dhe promovimin e komuniteteve pozitive dhe të respektueshme online, ku ngacmimi kibernetik nuk tolerohet dhe ku diversiteti dhe përfshirja vlerësohet. Kjo mund të bëhet përmes fushatave, iniciativave dhe stimulimeve, si dhe nëpërmjet moderimit dhe kurimit të përmbajtjes dhe algoritmeve të platformave.
- Zbatimi i ligjeve dhe politikave që ndalojnë dhe ndëshkojnë bullizmin kibernetik, si dhe mbajtjen përpara përgjegjësisë të platformave për rolin dhe përgjegjësinë e tyre në parandalimin dhe adresimin e bullizmit kibernetik. Kjo mund të bëhet përmes legjislacionit, rregulloreve dhe proceseve gjyqësore, si dhe përmes dialogut dhe bashkëpunimit ndërmjet autoriteteve, platformave dhe përdoruesve.
Konkluzioni
Bullizmi kibernetik është një problem serioz që prek shumë njerëz, veçanërisht të rinjtë dhe të pambrojturit. Megjithatë, ndalimi i TikTok nuk është zgjidhja për të ndaluar bullizmin kibernetik, pasi është i paefektshëm, i panevojshëm dhe kundërproduktiv. Ndalimi i TikTok-ut nuk do të adresonte shkaqet rrënjësore të bullizmit kibernetik, por do të krijonte më shumë probleme për lirinë e shprehjes, diversitetin e zërave dhe inovacionin e ekonomisë dixhitale. Në vend të ndalimit të TikTok-ut, ka mënyra të tjera për të adresuar problemin e bullizmit kibernetik, të cilat janë më efektive, të nevojshme dhe produktive. Këto përfshijnë edukimin, fuqizimin, angazhimin dhe zbatimin e përdoruesve, platformave dhe autoriteteve për të krijuar një mjedis më të sigurt dhe më të mirë në internet për të gjithë
