Në një periudhë ku teknologjia dhe digitalizimi dominojnë çdo aspekt të jetës, është e pamohueshme që fuqia transformuese e këtyre ndryshimeve të integrohet në agjendën e Paqes dhe Sigurisë për Rininë (YPS) në Shqipëri. Me një popullsi rinore që është aktivisht e angazhuar në ndryshimet shoqërore dhe politike, Shqipëria ka mundësinë të shfrytëzojë potencialin e saj digjital për të kontribuar në forcimin e paqes dhe sigurisë brenda dhe jashtë kufijve, e vecanërisht si një shtet që aspiron integrimin në familjen Europiane (BE).
Në nivel global, fuqia e digitalizimit dhe AI është tashmë një realitet që po përdoret për të mundësuar qasje më të thella dhe më të shpejta në zgjidhjen e konflikteve dhe promovimin e paqes. Teknologjitë si AI ofrojnë mundësi për të identifikuar hershëm kërcënime të mundshme dhe për të siguruar ndërhyrje të shpejta, duke minimizuar përshkallëzimin e konflikteve. Shqipëria, me një rini të re dhe të angazhuar, ka mundësinë të integrojë këto teknologji në mënyrë që të ndihmojë në ndërgjegjësimin dhe angazhimin e të rinjve në proceset e paqes.
Megjithatë, edhe pse Shqipëria ka bërë hapa të rëndësishëm përmirësimi në drejtim të infrastrukturës digjitale dhe promovimin e inovacionit përmes nismave si akseleratorët e startup-eve dhe qendrat teknologjike, ka ende shumë punë për të bërë. Disbalanca e njohurive digjitale mes të rinjve, sidomos midis qyteteve dhe zonave rurale, mbetet një sfidë e vazhdueshme, me një rini shqiptare që ka prirje të natyrshme për të përdorur teknologjitë, por shpesh e hasur pa struktura apo platforma mbështetëse dhe edukative.
Me kalimin e kohës, platformat digjitale dhe AI do të ofrojnë mundësi të shumta për të rinjtë të kontribuojnë në zhvillimin e politikave, të shprehin mendimet e tyre për paqen dhe sigurinë, dhe të bashkëpunojnë me aktorë të tjerë shoqërorë për të krijuar një mjedis paqësor. Për më tepër, teknologjitë si algoritmet e përpunimit të gjuhës natyrore (NLP) mund të përdoren për të analizuar dhe identifikuar mesazhet e urrejtjes dhe dezinformimin që shpërndahen në rrjetet sociale, duke i mundësuar të rinjtë të luftojnë këto fenomene dhe të ndërmarrin veprime të shpejta dhe të bazuara në të dhëna. Në këtë aspekt, pjesëmarrja e të rinjve, si një nga shtyllat kryesore të agjendës YPS, mund të forcohet në mënyrë të konsiderueshme përmes teknologjive digjitale
Për të realizuar këtë potencial, Shqipëria duhet të përditësojë politikat rinore për të inkorporuar përdorimin e teknologjive digjitale dhe AI në fushën e paqes dhe sigurisë. Kjo kërkon hartimin e strategjive që adresojnë çështje si edukimi digjital dhe njohuritë teknologjike për të rinjtë. Vetëm përmes një transformimi digjital të qëndrueshëm dhe një angazhimi të thellë të rinisë, Shqipëria mund të krijojë një të ardhme të sigurt dhe paqësore për të rinjtë e saj, duke i dhënë mundësinë të jenë jo vetëm dëshmitarë, por edhe aktorë të fuqishëm në formësimin e paqes dhe sigurisë.
Info: Këto punime kërkimore, të titulluara “Mapping CSOs: The Role, Challenges, and Perceptions of Civil Society Organizations in YPS” dhe “Digitalization and AI in YPS: Next-Gen Policy”, si pjesë e nismave YPS në Shqipëri, të zbatuara së bashku nga Kongresi Rinor Kombëtar (KRK) janë pjesë e projektit RYCOGNIZED – YPS Advocacy Efforts in WB6, mbështetur nga Ministria e Punëve të Jashtme e Gjermanisë (GMFA).
Disclaimer: Punimet kërkimore/artikulli është prodhuar me mbështetjen e Zyrës Rajonale për Bashkëpunim Rinor – RYCO. Përmbajtja e tij është përgjegjësi ekskluzive e ekspertëve të Kongresit Rinor Kombëtar (KRK) dhe nuk përfaqëson domosdoshmërisht pikëpamjet apo qëndrimet zyrtare të RYCO.
