Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave ka ndaluar përdorimin e ngjyruesit të kuq nr.3, i cili përdoret në pije dhe ilaçe në të gjithë vendin, pasi dy studime treguan se kur minjtë laboratorikë konsumonin bojën në sasi të larta, ajo shkaktonte kancer.
Shteti i Kalifornisë ndaloi të njëjtën ngjyrë dhe tre aditivë të tjerë ushqimorë në vitin 2023, dhe prodhuesve iu dha afat deri në vitin 2027 për të ndryshuar recetat e tyre. Më pas, në vitin 2024, Kalifornia ndaloi edhe një herë gjashtë ngjyrues të tjerë artificialë – Blue 1, Blue 2, Green 3, Red 40, Yellow 5 dhe Yellow 6 – të servireshin në shkollat publike.
Red Nr. 3 – i njohur gjithashtu si FD&C Red No. 3, erythrosine ose Red 3 – është një bojë sintetike e përftuar nga nafta që shton një “ngjyrë të ndritshme, të kuqe vishnje” në produktet që përdoret. Në vitin 1990, FDA e ndaloi përdorimin e këtij ngjyruesi në kozmetikë, por asnjë ligj nuk e ndalonte shtimin e bojës sintetike në lloje të shumta ushqimesh dhe pijesh për dekadat e ardhshme.
Megjithëse studimet treguan një lidhje me kancerin tek minjtë laboratorikë, një lidhje midis bojës dhe kancerit te njerëzit nuk është gjetur. “Ndërsa ka studime që vënë në dukje kancerogjenitetin tek minjtë meshkuj, FDA vuri në dukje në njoftimin e tyre se mekanizmi hormonal përmes të cilit boja shkakton kancer te minjtë është specifik për kafshën dhe nuk ndodh te njerëzit,” tha Bryan Hitchcock, zyrtari kryesor i shkencës dhe teknologjisë.
Hitchcock shtoi se studimet përdorën sasi të mëdha të bojës, që është më shumë se sa njeriu mesatar do të konsumonte kur hante ushqimet që e përmbajnë atë. “Studimet që testojnë Red No. 3 për sigurinë njerëzore e kanë bërë këtë në sasi shumë më të larta se sasia mesatare e konsumit, siç është vërejtur nga organe të ndryshme rregullatore globale,” thotë ai. “Studimet e referuara nga FDA vënë në dukje se minjtë iu dhanë afërsisht 200 herë më shumë se konsumi maksimal i mundshëm ditor prej 0,25 mg/kg peshë trupore në ditë.”
Cilat ushqime përmbajnë Red nr. 3?
Shumë ushqime përmbajnë këtë ngjyrues, si për shembull karamelet, ëmbëlsirat, biskotat, kremrat, mishi i përpunuar dhe zëvendësuesit e mishit e shumë të tjerë. Pavarësisht ndalimit, mos prisni që përbërësi numër 3 i Kuq të zhduket shumë shpejt nga listat e përbërësve.
Sipas FDA, kompanitë do të kenë kohë deri në vitin 2027 ose 2028 për ta hequr atë nga produktet e tyre. “Prodhuesit që përdorin FD&C Red No. 3 në ushqime dhe medikamente do të kenë kohë deri më 15 janar 2027, përkatësisht 18 janar 2028, të riformulojnë produktet e tyre”, thuhet në deklaratën e FDA-së.
Givaudan Sense Colour, një kompani prodhuese që krijon ngjyrues natyral të ushqimit dhe pijeve, theksoi tre alternativa të mundshme ndaj Red No. 3. Ato përfshijnë karminën, e cila në fakt është bërë nga insektet; betacianinet, që gjenden te panxhari; dhe antocianinet, që rrjedhin nga frutat dhe perimet.
Anëtari i asamblesë në Kaliforni, Jesse Gabriel, tha se megjithëse ngjyrat sintetike mund të jenë më të lira se alternativat e tjera, ai nuk beson se ndalimi këtij ngjyruesi do të bëjë që çmimet e produkteve të prekura të ndryshojnë. “Ne nuk presim që çmimi i asnjë ushqimi të rritet,” tha ai për median.
